WEERZIEN MET DE KUNST VAN JAN VAN OS

avatar_b7dbbb079518_128
jurjenkvanderhoek

In de eerdere kunstruimte van Museum Heerenveen pronkt op dit moment werk uit de map van art consultant Froukje Sikkema. Het zijn twee mooie lokalen van het voormalige schoolgebouw, die nu zijn ingericht als De Pronkkeamer. Het is een groepstentoonstelling met diverse uitingen van een tiental kunstenaars. Ruggengraat daarbij is Take 5, het Meppeler kunstcollectief. Het is voor mij niet eenvoudig in een artikel met een leesbare lengte alle kunstenaars volwaardig naar waarde te schatten. Een enkele regel doet de kunstenaar geen eer aan, dus dat laat ik dan ook maar achterwege. Hoewel ik wel een mening heb over de geëxposeerde kunst die mij hier onder ogen komt.

Het is een kleurige en vrolijke tentoonstelling. De ruimten zijn smaakvol ingericht. Het is een echte zomer uitstalling met schilderijen en ruimtelijk werk. Weinig experiment valt er te bespeuren. Het is derhalve braaf en verkoopbaar werk. Passend in de kunst met een realistische tongval. Fotografisch realisme, maar ook expressief impressionisme en weelderig mathematisme met onverwachte figuratie. Vaktechnisch perfect gemodelleerde bronzen en werkelijk gevederde kraanvogels van glas.

Toch pik ik uit deze rij een naam, die bij mij herkenning oproept. Eén van de vijf kunstenaars die zich groeperen rond Meppel. Hoewel ik van een andere, namelijk Zhongnai, ook al eens een tweetal besprekingen mocht vastleggen gaat mijn interesse uit naar Jan van Os. Zijn werk zag ik voor het eerst in januari 1987 in dit zelfde museum. Hij was kort tevoren van de academie af gekomen en exposeerde onder meer met Age Hartsuiker destijds. De kritiek van toen blijft in de archieven bewaard, maar het besproken werk staat mij niet meer helder voor de geest. Kortgeleden ontving ik van Jan van Os dit persoonlijke bericht via FaceBook: “Ha, kom ik net nog een recensie van je tegen uit 1987, Age, Frans, Johannes en ik in Mus W. Van Haeren. U was niet mild mijnheer v d Hoek.” Afgesloten met een vrolijke smiley. Ik wist het niet meer, wat had ik geschreven dan? Wel, dit: “Jan van Os werkt in trieste kleuren van links naar rechts. Met grote halen van de extra natte kwast, zodat de kleur in straaltjes overal het doek in bezit kan nemen, worden de emoties omgezet in vormen. Uit het werk spreekt een zware somberheid, die door een enkele lichtmatte toets doorbroken wordt. De verf is transparant in lagen geschilderd en met krijt gearceerd; de figuren zijn bijna geesten: lang en smal met holle ogen. ‘The sound of gunfire’, waarin de verf met het paletmes is opgebracht, boeit enorm en doet het meeste denken aan het bijbelse verhaal van Lot die de brandende stad Sodom ontvlucht. Door de structuur van het verwerkte materiaal en de donkere, bijna vieze, tinten wordt een zinderend spanningsveld opgeroepen. De explosie kan ieder moment volgen.”

Van die trieste kleuren en de zware somberheid vind ik niets meer terug. Dat klopt ook wel, want er gingen amper 30 jaren van groei in de kunst overheen. Sikkema heeft uit de recente jaren van het oeuvre van Van Os het meest krachtige werk gekozen. Daarbij is ‘Dreamship 7’ het best gerelateerd aan de werkelijkheid en dus verkocht, althans naast de tweemaster dobberend op een uitgestrekte zee prijkt een rood klein pompeblêd. Dit droomschip drijft strak weg in een schetsmatige opzet. Het heeft de sfeer van vrijheid, weg van het rumoer van alledag. Gedragen door het water, gedreven door de wind. Het droomschip dat als knarr met grootzeil op me komt afgestevend gaat daarna in de versimpeling. Een juiste koers, want iedereen kan een realistisch beeld neerzetten terwijl maar weinigen de kunst van de abstracte figuratie meester zijn. Jan van Os weet wel raad met de non-figuratie, dat blijkt duidelijk uit ‘foundation’, een acrylschildering op paneel. Het is een groots werk waarin je kunt wegdromen als schipper op de vliegende hollander. Maar het spookt er niet in de organische opzet van bruinen en gelen. Van Os laat veel weg en schildert aanwijzingen over. Er heerst spanning in tegengestelde vormen. De open gewerkte huid, althans het vel is niet volledig ingesmeerd, wekt de belangstelling tot ontdekken op. Ontdekken doet Jan van Os zelf in het werken met een onorthodoxe schildermaterie als roestschaafsel. Het is opgebracht in combinatie met acrylverf en gemodelleerd tot vogels die doen denken aan duiven. ‘Free as a bird’, de duif als symbool van de vrijheid. De doekjes zijn ook lekker vrij en expressief bewerkt. De roest bepaalt de plaats, maar de verf laat de sfeer vervliegen. Jan van Os is wat mij betreft nog voortdurend op de goede weg.

Tentoonstelling van diverse kunstenaars uit de map van art consultant Froukje Sikkema bij Museum Heerenveen, De Pronkkeamer, Minckelersstraat 11 in Heerenveen. Tot 1 augustus

 

©jurjenkvanderhoek

Advertenties

EXPOSITIE PRONKKEAMER MUSEUM HEERENVEEN

Museum Heerenveen

Minckelersstraat 11 8422 CE Heerenveen

Deelnemende kunstenaars:
Kunstenaarscollectief Take 5 (Meppel en omgeving):
Peter van der Veen, Mark van der Staay, Jan van Os, Robert Terenstra en Zhongnai Hashuury.
Hun werk vormt een dwarsdoorsnede van de hedendaagse schilderkunst: het hedendaags realisme van Robert, de expressionistische schilderijen van Zhongnai, de geabstraheerde schilderijen van Peter, de conceptuele wereld van Mark en de verscheidenheid in beeld en materiaal van Jan.

Jacob Bos (Hoogeveen): een bevlogen glaskunstenaar die op dit moment veel succes oogst met zijn vogelglassculpturen.

Jeen Bosma (Oranjewoud): een veelzijdig gepassioneerd beeldhouwer met realistische beelden in brons, hout en steen.

Hans Berghuis (Heerenveen): surrealistisch/magisch realistisch fijnschilder.

Erik van de Beek (Nijmegen): fijnschilder van met name stillevens.

Charles Henri (1948-2014 Meppel): kunstschilder en beeldhouwer o.a. bekend van zijn representatieve levensgrote beelden in de openbare ruimte.

De expositie is te bezichtigen van 5 t/m 29 juli 2016.
Openingstijden:
dinsdag t/m vrijdag 11.00 – 17.00 uur
zaterdag en zondag 13.00 – 17.00 uur

Vrij Entree

Hartelijk welkom om deze zeer gevarieerde expositie met eigen ogen te aanschouwen.

Hartelijke kunstgroet,

Froukje Sikkema,
Art Consultant
06 47959177
http://www.froukjesikkema-artconsultant.com

Voorjaarstentoonstelling 2016 Museum Mohlmann (Appingedam)

HEEL NEDERLAND DE LUCHT IN – EERBETOON AAN DE VOGEL

In het voorjaar van 2016, het hoogseizoen voor vogels, zal de ware vogelaar zijn hart kunnen ophalen.

kraanvogelpaarOp diverse vogelvriendelijke hotspots zullen ze neerstrijken, de ‘Hoogvliegers van het Laagland’. En in hun kielzog de zwermen liefhebbers, verleid door zoveel kansen op bijzondere waarnemingen en kijkgenot. Het nieuwste puttertje, de laatste huismus, de ultieme ijsvogel. Hij zal zijn hart kunnen ophalen, maar niet alleen buiten…ook binnen!Heel Nederland de lucht in is de titel van een landelijke KunstVogelManifestatie die in april 2016 van start zal gaan. Zo’n 110 kunstenaars van naam en faam presenteren hun ‘vogelwerken’ landelijk verspreid. Een uitwaaierende Nederlandse ‘kunstbelt’ van Appingedam, via Nieuw Amsterdam, Schokland , Rotterdam, Den Haag en Middelburg met slot Zeist als middelpunt. Een uniek gebeuren. Nog nooit stond de Vogel zo in de Kijker. In schilderijen, grafiek, aquarellen pastel, glas, brons, steen of hout.

Er zijn twee soorten vogelliefhebbers. De vogelaar, die turend door zijn telescoop, zeldzame gasten waarneemt en noteert, die geluiden registreert, die opgewonden wordt bij het zien van de middelste bonte specht, een vlucht regenwulpen of de melodie van de nachtegaal. Hij blijft zijn passie trouw tot in de dood. Hij of zij staat vroeg op en hoort alles. Nico de Haan is een groot voorbeeld en daarmee de ambassadeur van de vogelbescherming. Maar ook in koninklijke kringen zijn ze te vinden, vooraanstaande vogellaars als Pieter van Vollenhove. En wat te denken van de Baardmannetjes Nico de Haan en Hans Dorresteijn van omroep MAX, die bij dag en ontij rondzwerven in ondoordringbare natuurgebieden?

Een ander soort vogelliefhebber/ kunstminnaar, kijkt – ook! – naar de kunstzinnige verbeelding van vogels. Deze vogelvriend staat niet in de ochtend voor dag en dauw op om vogels in levenden lijve te zien en te horen. Het gaat hem of haar niet om afbeeldingen van vogels, zoals je die in vogelgidsen aantreft, maar om ver-beeldingen naar de werkelijkheid, met een eigen handschrift, een stylering, een hoogstpersoonlijke touch. De grote vogeltekenaar en schilder Henk Slijper tekende en schilderde heel anders in zijn vrije werk dan in het werk wat hij voor de vogelgidsen maakte. De vogelkijker- in- de- kunst mag de beleving van de kunstenaar mee-ervaren, de kunstenaar die probeert het wezen van die vogel te vangen in verf, inkt, brons, klei of glas. Met een typerende houding , de reflectie van het licht op veren, de blik. Een portret van de vogel als individu.

In de literatuur kom je vaak vogels tegen. Schrijvers als Midas Dekkers, Hans Dorrestijn, Maarten ’t Hart, Koos van Zomeren, Simon Vestdijk en Kees Moeliker weten er raad mee. In het gedicht ‘the Raven’ van Edgar Allen Poe wordt de raaf het hoofdonderwerp. Om bij de raaf te blijven; Georg Trakl schreef een indringend gedicht ‘Die Raben’. Han van Hagen, één van de initiatiefnemers van deze manifestatie maakte naar aanleiding van dit gedicht een cassette met 4 etsen van raven. En ook uit de muziek is de vogel natuurlijk niet weg te denken. In klassieke muziek klinkt de vogel door bij Jannequin, Rameau, Mozart, Schubert en Messiaen en tal van anderen. Vogels spreken tot de verbeelding.

Zoals Ellen ten Damme zich laat zich begeleiden door haar ekster Arie, heeft menigeen in zijn of haar jeugd een kauwtje op de schouder gehad of een jonge vogel met een spuitje eten gevoerd om hem te redden. En wat is nou een heks zonder kraai? Het gesjilp van een mus is een must voor het goede leven. Vogels symboliseren de ultieme vrijheid en verlangen naar het onbestemde, naar verre oorden, de horizon voorbij. Over vogels raak je nooit uitgepraat. Op vogels raak je nooit uitgekeken. Een wereld zonder vogels is ondenkbaar. Daarom steunt Vogelbescherming Nederland deze landelijke tentoonstelling.

GemZt Tentoonstelling Heel Nederland de lucht in Slot Zeist
GemZt Tentoonstelling Heel Nederland de lucht in Slot Zeist

EXTRA:

In Museum Møhlmann wordt nog eens extra uitgepakt. Zo heeft beeldhouwer Jaap Hartman de gevederde bevolking van de voorjaarstuin uitgebreid met schitterende bronzen exemplaren. In het museum zelf zijn behalve maar liefst 350 vogelwerken van de deelnemende kunstenaars ook een flink aantal vogelwerken uit de museumcollectie te zien met aparte aandacht voor Hendrik Slijper (1922-2007) en Theo van Hoytema (1863-1917). Van de eerste zijn bijvoorbeeld ook vogelschoolplaten te zien en van de laatste diens beroemde, volledig gelithografeerde kinderboeken, zeldzaam en zeer gezocht. Jan Mankes (1889-1920) had heel veel met vogels; van hem ook intieme grafiek! En wat dacht u van een aantal zeer vroege vogelprenten; een grootformaat houtsnede uit de 16e eeuw van de zwarte wouw, of van twee duifjes in de randschildering van een Middeleeuwse Miniatuur? Kom kijken, geniet en fluit uw lied!
TOEGANG- KINDEREN TOT 6 JAAR: GRATIS

– Van 6 tot 12 jaar: €3,00
– Volwassenen: €6,00
– Iedere vrijdag, zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur open.

Op zaterdag 2 april wordt de expositie geopend en loopt tot zondag 3 juli 2016